دیابت

1394-10-12


بیماری دیابت چیست ؟

بیماری دیابت یا مرض قند  یکی از بیماری های شایع، قابل پیشگیری و کنترل ولی مزمن است.  در این بیماری سطح قند خون انسان بالاتر از حد طبیعی است. ماده ای که در بدن ترشح می شود و سطح قند خون را کنترل می کند انسولین نام دارد. در افراد دیابتی یا مقدار انسولین بدن کم است یا بدن نمی تواند از انسولین به قدر کافی استفاده کند در نتیجه سطح قند خون بالا می رود.

 در صورت عدم کنترل مطلوب، دیابت می تواند  به عوارض زودرس و دیررس مهمی منجر ‌شود. ولی بیمار مبتلا به دیابت با خود مراقبتی می‌تواند نقش بسیار مهمی در کنترل بیماری دیابت و پیشگیری از بروز عوارض این بیماری داشته باشد.

عوارض دراز مدت دیابت چیست ؟

بالا بودن قند خون به مدت طولانی اثرات مخربی بر اعضای مختلف بدن داردکه از آنها به عنوان عوارض مزمن دیابت یاد می کنیم. این عوارض مزمن عبارتند از :

 -اختلال دید به دلیل آسیب دیدن شبکیه چشم

آسیب به کلیه ها که سرانجام ممکن است به نارسایی کلیه منجر شود .

 -آسیب به رگهای خونی به ویژه در قلب و پاها

آسیب به اعصاب محیطی که باعث ازبین بردن حس درد به ویژه در پاها می شود.

بیمار مبتلا به دیابت چگونه می تواند از خود مراقبت کند ؟

خود مراقبتی در دیابت به این معنی است که بیمار، مسوولیت انجام رفتارهای سالم در زندگی روزمره خود را برعهده گرفته و در این زمینه توانمند باشد. خود مراقبتی بیماران مبتلا به دیابت کیفیت زندگی آنها را افزایش می دهد و هزینه هایی که این بیماری به آنها تحمیل می کند را،  کاهش می دهد. اصول خود مراقبتی در یک بیمار مبتلا به دیابت عبارتند از :

داشتن تغذیه سالم و فعالیت بدنی کافی

اندازه گیری مستمر قند خون و مصرف صحیح و مداوم دارو ها

کنترل استرس روزانه

حفظ بهداشت فردی خصوصا بهداشت پاها

حفظ ارتباط مداوم با پزشک و مراقب سلامت خود

نکات مهم در مراقبت از پا در بیماران مبتلا به دیابت:

-هر روز پاهای خود را با آب ولرم و صابون بشویید و بین انگشتان پا را با حوله نرم، خشک نمایید.

-با پای برهنه در منزل راه نروید و برای راه رفتن درون منزل هم از کفش و دمپایی راحتی استفاده کنید.

-ناخن های پا را کوتاه نگه دارید و ناخن هارا از ته نگیرید.

-جوراب را روزانه عوض نمایید و از جوراب های نخی ضخیم استفاده کنید.

-از کفش های راحت و پاشنه کوتاه و پنجه پهن استفاده کنید.

-روزانه پاها را از نظر ترک، قرمزی، تورم و تغییر رنگ بررسی نمایید.

-از نزدیک کردن پاها به بخاری، شوفاژ، آتش و .... خودداری کنید.

 

افراد مبتلا به دیابت در انجام فعالیت بدنی چه نکاتی را باید رعایت کند ؟

-حتماً از لباس و کفش مناسب ورزشی استفاده نمایند.

-روزانه مقادیر کافی آب و مایعات بدون قند بنوشند.

-قند خون قبل و بعد از ورزش را اندازه گیری کنند و با پزشک خانواده یا مراقبت سلامت خود در مورد میزان قند خون خود در این دو زمان صحبت نمایند.

-اگر قند خون قبل از  ورزش از 100 میلی گرم در دسی لیتر کمتر بود حتماً قبل از ورزش کردن یک واحد کربوهیدرات مثلا یک کف دست نان، یا نصف لیوان برنج یا ماکارونی پخته  میل نمایند.

-بعد از ورزش پاها را شسته و خشک نمایند.

-دفعات ورزش در هفته حداقل 5 بار توصیه می شود.

-شدت ورزش باید به گونه ای باشد که فرد بتوانند درحین ورزش به راحتی صحبت کند.

-زمان ورزش در آغاز 10-5 دقیقه توصیه می شود که می تواند به تدریج افزایش یابد.

-ورزش هوازی  مانند پیاده روی ، شنا ، دوچرخه سواری و دویدن برای بیماران مناسب تر است.

توصیه های لازم دربهداشت دهان و دندان بیماران مبتلا به دیابت:

-برای پیشگیری از بیماری های دهان و دندان در دیابت رعایت رژیم غذایی سالم ضروری است.

-فرد مبتلا به دیابت باید دهان و دندان خود را بطور مستمر بشوید و از مسواک و نخ دندان مناسب استفاده کند.

-از  مصرف دخانیات پرهیز کند.

-روزانه به میزان کافی آب  و مایعات بنوشد.

-هر 6 ماه یکبار به دندانپزشک مراجعه کند.